Sketchnotki Historia klasa 8 – Polacy podczas II wojny światowej

Sketchnotki Historia klasa 8 – Polacy podczas II wojny światowej

Sketchnotki Historia klasa 8 – Polacy podczas II wojny światowej to rozbudowany zestaw kart pracy w formie notatek wizualnych, przygotowany z myślą o uczniach ósmej klasy szkoły podstawowej oraz nauczycielach historii, którzy chcą w uporządkowany i angażujący sposób omówić losy Polaków w latach II wojny światowej. Materiał prowadzi ucznia od podziału i okupacji ziem polskich po klęsce kampanii 1939 roku, przez działalność polskich władz na emigracji i Polskiego Państwa Podziemnego, codzienność okupacyjną oraz powstanie warszawskie, aż po sytuację Polski pod koniec wojny i przejmowanie władzy przez komunistów wspieranych przez ZSRR.

Zestaw obejmuje siedem kart merytorycznych oraz stronę tytułową. Poszczególne sketchnotki tworzą spójną całość, ale mogą być również wykorzystywane oddzielnie – jako materiał do konkretnej lekcji, ćwiczenie utrwalające, powtórzenie przed sprawdzianem albo pomoc dla ucznia, który potrzebuje uporządkować najważniejsze wydarzenia, pojęcia, postacie i zależności przyczynowo-skutkowe.

Materiały zostały opracowane z uwzględnieniem zagadnień oraz umiejętności obecnych w podstawie programowej historii dla szkoły podstawowej. Dzięki temu mogą stanowić praktyczne wsparcie podczas realizacji treści przewidzianych dla klasy 8. Zakres i sposób wykorzystania poszczególnych kart nauczyciel może jednocześnie swobodnie dostosować do realizowanego programu nauczania, używanego podręcznika, tempa pracy oraz potrzeb konkretnej klasy. Sketchnotki nie zastępują podręcznika ani innych źródeł historycznych, lecz pomagają uporządkować materiał i aktywnie zaangażować ucznia w tworzenie własnej notatki.

Ziemie polskie pod okupacją niemiecką i sowiecką

Pierwsza karta pozwala uczniom uporządkować sytuację ziem polskich po 1939 roku. Uczniowie pracują z chronologią, poznają podział terytorium pomiędzy III Rzeszę, Generalne Gubernatorstwo i ZSRR oraz przypominają najważniejsze pojęcia związane z polityką obu okupantów. W materiale pojawiają się między innymi deportacje, łapanki, wysiedlenia, germanizacja i sowietyzacja.

Ważną częścią sketchnotki jest porównanie polityki prowadzonej przez okupanta niemieckiego i sowieckiego. Uczeń nie tylko zapamiętuje przykłady represji, lecz także porządkuje ich cele i skutki. Zadania dotyczą między innymi Palmir, Pawiaka, akcji „AB”, zbrodni katyńskiej, deportacji w głąb ZSRR oraz funkcjonowania systemu terroru. Dzięki temu materiał pomaga spojrzeć na okupację jako na złożony proces, który w różny sposób dotykał mieszkańców ziem polskich.

Polskie władze na emigracji i walka u boku aliantów

Kolejna sketchnotka przedstawia działalność polskich władz na emigracji podczas II wojny światowej. Uczniowie poznają najważniejsze wydarzenia związane z funkcjonowaniem rządu RP na uchodźstwie, układem Sikorski–Majski, tworzeniem Armii Andersa, sprawą katyńską oraz śmiercią generała Władysława Sikorskiego.

Osobna część karty została poświęcona Polakom walczącym u boku aliantów. Zadania pozwalają połączyć polskie jednostki wojskowe z miejscami ich walk. Pojawiają się między innymi Dywizjon 303, 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa, Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, 2. Korpus Polski oraz 1. Dywizja Pancerna generała Stanisława Maczka. Dzięki temu uczeń może dostrzec, że mimo okupacji kraju Polacy kontynuowali walkę na wielu frontach II wojny światowej.

Polskie Państwo Podziemne – wyjątkowa struktura okupowanej Europy

Następna karta koncentruje się na funkcjonowaniu Polskiego Państwa Podziemnego. Uczniowie porządkują jego strukturę, poznają znaczenie Delegatury Rządu na Kraj oraz pionu wojskowego, a także utrwalają pojęcia związane z konspiracją. W banku pojęć znajdują się między innymi cichociemni, Szare Szeregi, sabotaż, mały sabotaż i dywersja.

Zadania pokazują różnorodne formy oporu wobec okupanta – od tajnego nauczania i wydawania prasy konspiracyjnej, przez malowanie symbolu Polski Walczącej, aż po działania sabotażowe, dywersyjne i akcje zbrojne. Uczeń poznaje również wybrane postacie oraz wydarzenia związane z działalnością podziemia, dzięki czemu łatwiej może zrozumieć, że walka z okupantem nie ograniczała się wyłącznie do bezpośrednich działań wojskowych.

Codzienność pod okupacją – życie Polaków i Żydów

W zestawie znajduje się również karta dotycząca codziennego życia mieszkańców okupowanej Polski. Uczniowie poznają takie pojęcia jak getto, Żegota, Sprawiedliwi wśród Narodów Świata czy szmalcownik. Materiał zwraca uwagę zarówno na prześladowania ludności żydowskiej, jak i na różne postawy ludzi wobec okupacyjnej rzeczywistości – opór, pomoc, kolaborację oraz szantaż.

Sketchnotka odnosi się między innymi do powstania w getcie warszawskim, działalności Rady Pomocy Żydom „Żegota”, postaci Ireny Sendlerowej oraz tragedii Polaków ratujących Żydów. Uwzględnia także temat zbrodni dokonanych przez UPA na Wołyniu. Dzięki zadaniom wymagającym klasyfikowania zachowań, rozpoznawania postaci i łączenia wydarzeń ze skutkami uczeń aktywnie porządkuje wiedzę dotyczącą jednego z najtrudniejszych okresów polskiej historii.

Akcja „Burza” i powstanie warszawskie

Osobna, rozbudowana karta poświęcona została akcji „Burza” oraz powstaniu warszawskiemu. Uczniowie pracują z osią czasu, poznają cele operacji Armii Krajowej, przyczyny wybuchu powstania, godzinę „W”, dowódców oraz najważniejsze konsekwencje walk. Analizują również skutki powstania dla ludności Warszawy, samego miasta oraz polskiej sprawy politycznej.

Karta pozwala ponadto przyjrzeć się postawie aliantów zachodnich i ZSRR wobec walczącej Warszawy. Materiał może być dobrym punktem wyjścia do szerszej rozmowy o decyzjach politycznych, militarnych i społecznych związanych z wydarzeniami 1944 roku. Dodatkowe materiały, relacje, fotografie oraz informacje dotyczące wydarzeń powstańczych można znaleźć na oficjalnej stronie Muzeum Powstania Warszawskiego.

Sprawa polska pod koniec II wojny światowej

Kolejna sketchnotka prowadzi ucznia przez skomplikowaną sytuację polityczną Polski w końcowym okresie wojny. Uczniowie porządkują wydarzenia związane z działalnością Krajowej Rady Narodowej, PKWN i Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej, a także poznają pojęcia takie jak Manifest PKWN, organizacja „NIE” oraz proces szesnastu.

W materiale pojawia się również temat konferencji Wielkiej Trójki oraz decyzji podejmowanych przez przywódców najważniejszych mocarstw. Zadania pomagają uczniom zrozumieć, w jaki sposób zmieniała się sytuacja Polski, jak komuniści przejmowali władzę oraz dlaczego działania ZSRR wobec Polskiego Państwa Podziemnego miały tak duże znaczenie dla przyszłości kraju.

Podsumowanie całego działu

Ostatnia karta ma charakter przekrojowy i pozwala powtórzyć najważniejsze zagadnienia z całego zestawu. Uczniowie ponownie pracują z osią czasu, bankiem pojęć, klasyfikacją organizacji i instytucji, postaciami historycznymi oraz zależnościami między wydarzeniami i ich następstwami. Powtarzają między innymi znaczenie Armii Krajowej, Delegatury Rządu na Kraj, rządu RP na uchodźstwie, KRN, PKWN, akcji „Burza”, Żegoty, cichociemnych czy procesu szesnastu.

Taka karta świetnie sprawdzi się przed sprawdzianem lub jako zakończenie działu. Pozwala szybko sprawdzić, czy uczeń potrafi połączyć wydarzenia rozgrywające się w okupowanym kraju z działalnością Polaków na emigracji oraz zmianami politycznymi zachodzącymi pod koniec wojny.

Różnorodne zadania zamiast biernego przepisywania notatki

Sketchnotki zostały zaprojektowane tak, aby uczeń nie otrzymywał wyłącznie gotowego tekstu do przeczytania. Poszczególne karty wymagają uzupełniania brakujących informacji, pracy z chronologią, dopasowywania pojęć, porównywania zjawisk, klasyfikowania wydarzeń, rozpoznawania postaci oraz wskazywania związków przyczynowo-skutkowych.

• osie czasu pomagają ćwiczyć chronologię wydarzeń,
• banki pojęć wspierają utrwalanie terminologii historycznej,
• schematy i tabele pomagają porównywać wydarzenia i procesy,
• zadania na łączenie wymagają kojarzenia postaci, wydarzeń, organizacji i skutków,
• pytania otwarte zachęcają do samodzielnego formułowania krótkich odpowiedzi,
• sekcje „Sprawdź się!” umożliwiają szybkie utrwalenie wiadomości,
• sekcje „Zapamiętaj!” pozwalają wyodrębnić najważniejsze informacje z danego tematu.

Jak wykorzystać sketchnotki na lekcji historii?

Zestaw może być wykorzystany na kilka sposobów. Nauczyciel może rozdawać uczniom karty podczas omawiania kolejnych tematów i uzupełniać je wspólnie z klasą. Materiał sprawdzi się także podczas pracy z podręcznikiem, pracy w parach lub grupach, zajęć powtórzeniowych, zastępstw oraz samodzielnej pracy ucznia. Wybrane fragmenty można wykorzystać jako krótkie zadanie utrwalające na początku lub końcu lekcji.

Wizualny charakter materiału pomaga uporządkować dużą liczbę nazw, dat, postaci i wydarzeń charakterystycznych dla historii II wojny światowej. Kolorowe nagłówki, symbole historyczne, ilustracje i wyraźny podział kart na niewielkie sekcje sprawiają, że uczeń może łatwiej odnaleźć potrzebną informację i zobaczyć powiązania pomiędzy poszczególnymi zagadnieniami.

Materiały Edu Paczka dla nauczycieli historii

Edu Paczka tworzy materiały edukacyjne z myślą o codziennej pracy nauczyciela – tak, aby ograniczyć czas potrzebny na samodzielne projektowanie kart pracy, a jednocześnie zaproponować uczniom atrakcyjną i aktywizującą formę nauki. Sketchnotki „Polacy podczas II wojny światowej” mogą stanowić spójne uzupełnienie lekcji prowadzonych z podręcznikiem, prezentacją, materiałami źródłowymi lub innymi metodami wybranymi przez nauczyciela.

Jeżeli szukasz podobnych materiałów obejmujących inne epoki, wydarzenia i klasy szkoły podstawowej, zobacz również Sketchnotki z historii dostępne w Edu Paczce.

Sketchnotki Historia klasa 8 – Polacy podczas II wojny światowej to gotowy materiał dla nauczyciela, który chce przeprowadzić uczniów przez wymagający i rozbudowany dział historii Polski w sposób przejrzysty, uporządkowany i angażujący. Siedem tematycznych kart pozwala połączyć pracę z faktami i chronologią z rozumieniem pojęć, analizą przyczyn i skutków oraz samodzielnym formułowaniem odpowiedzi. Dzięki temu materiał może wspierać zarówno wprowadzanie nowych treści, jak i utrwalanie wiadomości oraz przygotowanie uczniów do sprawdzianu.